هرشب وقتی دختر و پسرش را ميخواباند ، مي آيد. برعكس زنهای توی فيلمها، نه لباس خواب حريربلند می پوشد، نه با كت حوله ای از حمام بيرون مي آيد و موهای خيسش را می تكاند. يك سيگار روشن ميكند . فقط يك سيگار روشن ميكند. بعد موهای بلندش را جمع ميكند بالای سرش اما نا منظم. هميشه دسته ای از موها همينطور آويزان می ماند.هميشه هم  يك بلوز مردانه ی بلند مي پوشد كه تا بالای زانو هايش ميرسد. و پابرهنه راه ميرود و كتاب ميخواند. نمی دانم چرا اينقدر راه ميرود. انگار هم ميخواند ، هم ورزش ميكند. گاهی هم چای ميخورد. هميشه احساس ميكنم چايش بايد سرد و بي مزه شده باشد و نميدانم چرا تا قطره ی آخر چايش را ميخورد و بعد سيگارش را توی همان ليوان دسته دار- که حتمن قبلن جای عسل يا مربا بوده - ميتكاند. اگر خستگي وادارش كند به نشستن ،حتما بالش كوچكي را بغل ميكند و توی شكمش فشار ميدهد. راه هم كه ميرود انگارهی يادش مي افتد كه بد راه ميرود. می ايستد، سينه را جلو ميدهد و كتف را عقب. اما به دو دقيقه نميرسد كه باز شلخته راه ميرود. گاهي هم  ميرقصد. نميدانم با چي. نميدانم آن وقت شب چطور صدا را بلند ميكند و چطور دختر و پسرش بيدار نمی شوند. اما ميرقصد .يك چيزي بين رقص فلامنكو وهندي! و چه عجيب و چه دوست داشتني. پاهايش محكم بر زمين حكومت ميكند و دستهايش پر ميشود از اشارات رقص هندی. وقتي ميرقصد احساس ميكنم بايد يك متر و هفتاد و پنج يا يك متر و هشتاد باشد اما نسبتش با آيفون ديواری يا مبل ها نشان ميدهد كه بايد يك متر و شصت و سه يا چهار باشد. بعد مي آيد حدود دو سه ی نصفه شب مسواك به دست باز راه ميرود ، در حاليكه عينكش را حائل بالای سر كرده. بعد دراز ميكشد روی كاناپه و تلويزيوني را كه هيچوقت نميبينمش و فقط از نور های متغير رنگي اش ميدانم كه هست ، تما شا ميكند. كمتر شبي ديده ام كه وسط تماشای تلويزيون كلافه بلند نشود و با ليوان آبی برنگردد و از ورق قرصي كه هميشه در جيب سمت راست بلوز دارد ، يك قرص كوچك جدا نكند و نخورد. و بعد خوابش می برد و من بازيهای نور را روي پاهاي كشيده وخوش رنگش و موهاي آشفته و خواب آرامش مي بينم. دلم ميخواهد يكبار جرات كنم و به شيشه نوك بزنم. فقط ميترسم بترسد. يا بخاطر يك پرنده ی بدخواب ديگر خودش نباشد.

سه ماه پيش شايد هم قبل ترك به دوستى ،از متنى كه داشتم مينوشتم گفتم؛ براى او كه مطمئن بودم يكي از شخصيت ها بود. و از نقش آدمهاى غايب، كه نبودند اما بيشتراز حاضرها بر روند قصه يا اصلن خود شخصيت ها تاثير ميگذاشتند. برايش توضيح دادم كه اين حضور غايب حاضر ريشه در فرهنگ ما دارد. برايش مثال زدم از انتظاربرای يک اسطوره ى مذهبى تعيين كننده در باور يك ملت، كه هميشه غايب است ، تا امير نادرى هاو سوسن تسليمی ها در همين حرفه ،تا پسر بزرگ اقدس خانم اينها كه سالهاست رفته سوئد و علوم آزماشگاهى خوانده، تا سميراخواهر كوچك سارا كه در بچگى گم شد و هميشه در لحظه لحظه ى قضاوت مادرش در مورد سارا، هست، تا زني كه احسان سالها پيش از خود راند و امروز كه با همسر و فرزندانش در دوبي راه ميرود، در صبر لحظات خريد خانوادگي، تنها به اوست كه فكر ميكند.

پاراگراف دوم:

حامد كرزاي در كنگره ي امريكا با لباس افغانيش و با آن انگليسي سليسش می ايستد. از زحمات آمريكا براى هديه دادن صلح به كشورش(بنا به گفته ي خودش) سپاسگزاري ميكند؛ با افتخار بازگشت سه ميليون پناهنده ي افغان را مژده ميدهد؛ و زناني كه بر اساس قانون مدني  حالا ميتوانند به مدرسه بروند. كنگره ي آمريكا يك پارچه برايش كف ميزنند و او خواهش ميكند نيروهاي ناتو كشورش را تا برقراري كامل صلح تنها نگذارد و سعي در جلب سرمايه گذاري هم ميكند.

پاراگراف سوم:

 شبكه هاي ماهواره اى ايرانى – كه تنها منبع نمايش كليپهاى گوگوش عزيز هستند-همچنان به همان دنياي حقير پر از سطحي نگري و پشت هم اندازي ادامه ميدهند و آينده تعيين ميكنند. واستراتژی هاى احمقانه ومهوع  پيشنهاد ميدهند ونقدهايشان مخصوصن سياسي هايش پر ازتعارض وعدم آگاهيست وهر روزبراي نشان دادن اين خزعبلات كاسه ي گدايي دست ميگيرند و هر روزهمديگر را به وطن فروشي متهم ميكنند. وكاش آقاي ضرغامي تلويزيون هوشمند باشد و ساعتي را به نمايش اينهمه کوته فکری اختصاص دهد و آنوقت با اطمينان بداند كه موثرتراز ده ها برنامه ی شعارى و مكتبى عمل كرده است.

پاراگراف چهارم:

شبكه ي پي ام سي  تنها شبكه ي ايرانى ايست كه بي حضور مجرى با كيفيت تصويري بالا بي هيچ استمدادي همچنان ادامه دارد و جز در ايام عزاداری مذهبی، ويديو كليپ های اروتيك خارجي هم نشان ميدهد و آگهي هايش جز در ايام تعطيلى های رسمی مذهبى ايران پراست از رفتارغير اخلاقی زنان و مردان!

پاراگراف پنجم:

در انگليس يك دختر ۱۵ ساله ی زيبای مسلمان غير انگليسى از رفتن به مدرسه با پوشش اسلامي به دليل مغايرت با يونيفورم مدرسه بازداشته ميشود و دخترك در كمال آزادى در مقابل دوربين های رسانه های بين المللي مشكلش را عنوان ميكند و اعنراض ميكند و رسانه ها، مسئولين مدرسه را زير سوال ميبرند. و دخترك اصرار دارد كه در كشورانگليس همچنان بماند و هيچكس اصرار ندارد كه دخترك خاك كشور ميزبان را ترك كند وبرای اداى سنت هايش به مملكت اجدادى اش بر گردد.

پاراگراف ششم:

هنوز هم در سيستم ادارى ما پاسخ يك نامه، پاسخ يک حکم پنهان، پاسخ يک پيگيری، يک حق، وقتي بزرگترى ، حمايتگرى، انسان بيغرض قدرتمندى كنارت  ندارى، هفته ها طول ميكشد؛ و ميشود فارغ از سوابقت،ارزشهاي انسانيت،  هنرت ،تو را معلق نگه داشت و تو را تمام شده ديد،تورا نديد. تورا تمام كرد در حالي كه هنوز كامل نشده اى. ورساندت به مرز افسردگي. به مرز خمودت. به مرزتصميم هاي دوست نداشتني. به مرز هوايي مهر آباد .

پاراگراف هفتم:

هنوز هم صداى اذان موذن زاده، وقتي از دور دست بلندگوى مسجدى در كوچه اى ميپيچد ،دل هر ايرانى را فارغ از هر تظاهر مذهبى يا هرتظاهر به بى مذهبى با هر باورى مى لرزاند ودلت ميخواهد به هيچ بها و بهانه اى اين حس بودن بر خاك آشنا از تو سلب نشود.

پاراگراف آخر:

متني كه سه ماه پيش مي گفتم امروز تمام شد. به نام ثانيه. و زنى هست در اين متن در كنارهمه ى غايب ها ، كه منم. كه ديگر ديده نميشوم. جز در امضايى كه كنار نقطه ى پايان متن گذاشته ام. و در امضاهايى كه بسيار خواهم گذاشت.

كلاس عربي...دوم راهنمايي...خانم مكي...ما سر كلاسيم.مريم ميز اول است. با دو نفر ديگر كه ميگوييم نوچه هاي مريمند. نيمكت ها سه نفره است.من ، سارا و دوستم - كه اين روز ها حالش خوب نيست - رديف يكي مانده به آخريم. روزهاي محرم است و عشق وعاشقي وقصه ها از دعواي پسرهاي محل سر بلند كردن علم.

چند ماهي است كه بزرگتر شده ايم. ۱۲سال و نيمه ايم.دوست داريم بدانيم كه بقيه هم بالغ شده اند يانه و دوست داريم به دروغ  بالغ شدن خودمان را انكار كنيم. حتي پيش مادربزرگ حتي پيش مردودي ها كه اطلاعات وحشتناكي دارند از هه چيز و حتي روي ديوار هاي توالت نقاشي هاي بد كشيده اند .

و پسرها نگاهمان ميكنند. دوستم خوشگل نيست. اصلن. و بانمك است زياد. و موهاي قهوه اي صاف و بلندي دارد كه تازگي ها جلويش را سشوار ميكشد و پشتش را كه دم اسبي ميكند زير مقنه اش قلمبه ميشود . وپسرها كه ۴، ۵ سالي از مابرزگترند نامه پراكني ميكنند و بيش از همه براي دوستم. و شب ها در راه رفتن به تكيه جواب نامه ها با نگاه های ناشيانه و پر حياي دخترکاني كه هنوزمثل پسرهاهستند كه هنوز اندام تازه شان را نميشناسند و هنوز نمي دانند كه بخواهند زنانه رفتار كنند و تازه ياد گرفته اند با تيغ ناست پدر بخشي از موهاي مچ پا را بتراشند و يواشكي به همكلاسي ها نشان بدهند، جواب داده ميشود.

مهرداد پسركي كه  به ’مهرداد گوه مرغي‘ معروف شده چند روزيست كه براي دوستم نامه هاي سوزناك مينويسد.پر از شعر و عشق. و دوستم حالش از مهرداد به هم ميخورد. و زنگهاي تفريحمان پر است از مشورت براي چگونه دست به سر كردن مهرداد. تا به اين نتيجه ميرسيم كه نامه اي بنويسد و به مهرداد بگويد ترجيح ميدهد با مرتضي سياه دوست شود يا ابراهيم يا حتي ممد! و اينطوري حتمن گوه مرغي خيط ميشود.

و اصلن مهم نيست كه ابراهيم عشق سحراست .يا اينکه مرتضي دلقك تر از اين هاست كه بشود دوستش داشت. تنها كسي كه شايد دل دوستم برايش مي تپيد ممد بود كه مادرش مرده بود و پدرش زن گرفته بود و ممد هميشه افسرده بود و مازيار و علي كه برزگتر هاي پسر ها بودند هميشه هوايش را داشتند و دوستم كه تمايل غريبي به توجه به آدم ها ي مشكل دار داشت با كمي خجالت نام ممد را به ليستش اضافه كرد. نامه زنگ تفريح نوشته شد و ما سر كلاسيم.

يجلس... يجلسان...

سارا اصرار ميكند كه نامه را از دوستم بگيرد و بخواند.

يجلسون...

دوستم نامه را توي فضاي خالي  زیر ميز كه بهش جاميزي ميگوييم پنهان كرده. سارا نامه را ميقاپد. خانم مكي درس را قطع ميكند و با همه ي توان يك بازجو ي كا گ ب برق چشمهاي ذوق زده اش را كنترل ميكند و از سارا كاغذ را ميگيرد. دوستم زير چشمي مريم را نگاه ميكند. مريم با دوستم رقابت دارد. سر نيم نمره يا شايد هفتاد و پنج صدم. رقابت شاگرد اول ها. معلم عربي نامه را كه خواند به دوستم نگاه ميكند و ميگويد: تواز مادرت  خجالت نميكشي؟ و دوستم با همه ي سرتقي يك محكوم افسانه ای ميگويد : مادرم ميدونه.

مادر دوستم هيچ چيزي نمي داند. دوستم اينقدر از مادرش دور است كه براي كم كردن شر يك پسرك گوه مرغي با ما مشورت ميكند.

خانم مكي به پوست سفيد معطرش دستي ميكشد و ميگويد: بارك الله! چه مادر و دختري. به هم مياين پس!

و نامه را توي كيفش ميگذارد.

كلاس با همه ي حال بد خانم مكي از اين همه بي شرمي ، ادامه پيدا ميكند. دوستم لبهايش را به هم فشار ميدهد. عادت دارد. و صبر ميكند تا كلاس كه تمام شد با همه ي غرورش از خانم مكي براي ندادن نامه به دفترخواهش ميكند و خانم مكي با لذت پايان يافتن يك هم آغوشي ، نفسي ميكشد و ميگويد: تا ببينم.

محرم تمام ميشود. همه به زندگي عادي برگشته اند . گوه مرغی را به خاطر امتحانات، مادرش توی خانه حبس کرده.از ممد هم خبري نيست. و دوستم هر روز اضطرابش كمتر و كمتر ميشود تا قصه ي نامه و خانم مكي فراموشش ميشود.سارا هم توهم خيانت و ترسي را ـ كه دو سه روز اول مدام به گريه واميداشتش ـ از ياد ميبرد.

امتحانات ثلث اول نزديك است. توي حياط نشسته ايم و با مقنه هاي چانه دارمان روی دهان ،غش غش ميخنديم. خانم ناظم كه براي چيدن موهايي كه از جلوي مقنعه بيرون آمده ، هميشه يك قيچي كوچك دارد، قيچي اش را تكان ميدهد. و در حاليكه با دو انگشت بلندش موهاي زير چانه اش را در يك حركت ميكند، با چانه ي جمع جلو ميآيد و به دوستم ميگويد : فردا با وليت بيا مدرسه.

فردا زنگ اول مريم اعلام ميكند كه با پدرش كه رييس انجمن اوليا و مربيان است تماس گرفته اند و امروز قرار است دوستم را اخراج كنند. ظهر دوستم ميايد. رنگش پريده .مقنه اش را حسابی جلو کشيده .اما ميخندد. ما را ميبوسد و خدا حافظي ميكند. سارا بلند بلند گريه ميكند. و مريم آرام كوكوي خانگي اش را گاز ميزند. دوستم  برايمان تند تند جوك بي مزه اي تعريف ميكند و بعد ميرود.

امتحانها شروع شده و دوستم كه حالا فقط با پدر و مادرش به مدرسه ميايد و بر ميگردد، در امتحانها شركت ميكند. در حاليكه با هيچكس حرف نميزند و مقنعه اش را تا ابرو پايين ميكشد و دم اسبيش را آنقدر سفت ميبندد كه  از زير مقنعه برجسته تر به نظر ميرسد. دوست داريم خوشحالش كنيم. دوست داريم شوخي كنيم. دو سه روزي گذشته واز سكوتش كلافه ايم. زنگ را ميزنند.به طرف در مدرسه يورش ميبريم. دوستم جلوتر است. به سارا اشاره ميكنم. سارا تاييدم ميكند. جلو ميروم، دست مي اندازم و مقنعه ي دوستم را برای شوخي از سرش ميكشم. نفسم بند ميآيد. دوستم برميگردد براي اولين بار در چشمهاي كوچكش اشك حلقه ميزند. موهايش را آنقدر نا منظم كوتاه كرده اند كه دسته ي كاغذ هاي كشي را به زور كلي سنجاق سر به پشت سرش وصل كرده. مقنعه را بالا ميكشد. لبهايش را به هم فشار ميدهد و بعد لبخند که ميزند ، دندانهاي سفيدش توي آن صورت سبزه برق ميزند.و ميدود به طرف پيكان سفيدي كه پدر و مادرش توي آن نشسته اند. مريم بلند ميگويد: مامانش ازخجالت اين بی آبرويی موهاشوتيكه تيكه  بريده. بابام گفت اون روز تو دفتر باباش جلوی خانم مکی اينا مقنعه رو از سرش كشید و موهاشو نشون داد وگرنه كه نمی بخشیدنش.

دوستم آن ثلث معدلش ۱۹ شد و انضباتش ۱۴.

ميگم آره

ميگه به مسابقه

ميگم آره

ميگه نذاري بري

ميگم آره

ميگه پس مخلصيم.فعلا...

ميگم آره

ميگه  چته؟

و من نميگم هيچوقت نميگم كه چه...

من ياد گرفتم كه نگم

و ياد گرفتم كه تعبير پيچيده ي قهرمان شدن چقدراينجا آسونه

بس كه تو محروم ميشي. بس كه تو مظلوم ميشي.

و منفور ده بالامگه قهرمان ده پايين نيست  ؟

و ازهر چي قهرمان و ده و آب و سبزه اس عقم ميگيره

و همه ي بقاليها  آزادي را حراج ميكردند

و بچه هاي همسايه  سيني نذر مباركباد در كوچه مي چرخاندند.

اصلن فرض كن اينجا طبق معاهده ي گلستان هفت يا هشت يا نه،  تنها كشورآسيايي بود كه يك شبه عضواتحاديه ي اروپا ميشد. آن هم افتخاري و به پاس اين همه تحمل بشري...

تكليف اين نهادعمومی، اين آموزه ی جمعی که نا خواسته وبه مرور ، سخت بي انعطاف شده چه ميشود؟ تكليف اين جمجمه ها  كه ميشكنيم چه ميشود؟ تکليف اين امنيتی که به فرمانی بر باد می دهيم چه ميشود؟

من دلم مي خواست كه انسان فارغ از هر برچسبي فقط انسان بود.

من دلم مي خواست هيچ ترسي جرات نداشت حريم اعتبار هيچ انساني را لكه دار كند.

من دلم مي خواست اينجا همينجا بود بي حضور هيچ تحميلي.نه جنگ تحميلی . نه صدای تحميلی. نه باور تحميلی. نه نگاه تحميلی. 

من دلم مي خواست بند نافي كه در اين خاك بريده ميشد به تو حق ميداد، به تو هويت ميداد . هويتی از جنس همين خاك .و مصونت ميكرد. تنها همين بند ناف بريده.

من امروز بعد از سالها اصرار به بودن ،بعد از سالها ميل به تحمل پنهان،باز هم در پنهان بسيار خسته ام .آنقدرکه نه پاي رفتن دارم و نه دل ماندن. نه حتی جايي براي ماندن.

جهان اما بزرگ است. خيلي بزرگ  و من نميدانم كه اين جغرافيا آيا در تاريخ دخيل ميشود يانه.

و من نميدانم كه اين در تاريخ ماندن را آيا محدوديت هيچ محدوده ي جغرافيا محدود ميكند يانه.

و من سخت خسته ی سخت دلشکسته، هنوز دوست دارم در تاريخ ملت بی تاريخ ماندگار شوم كه بند ناف بريده را كنار سر بريده در موزه اي از جنس خاک- همين خاك بي طرف بي منت مهربان كه هر روز به زنا واداشته ميشود- نگه می دارد و امروز که ستود ، فردالعنت ميكند .

من هنوز دوست دارم ماندگاری تاريخی ام در جغرافيای بند ناف باشد، حتی بی اميدبه فرض ناممکنی و یا آرزوی معجزه ای .

من فکر ميکنم به تو که چقدر کوچکي، که چقدر کوچک مانده اي ، که هنوز گم ميشوي. که گم شده اي، درست در  روزهاي اوج قله  . و نشاني را بي رحمانه ريز ريز ميکنم.